آشنايي مختصر با حکيم عمر خيام

ads
ads
ads
تبلیغات
ads
adsads
  • نظام قدیم
  • دوره آموزش ابتدایی
  • دوره اول متوسطه جدید
  • سوالات دبیرستان
  • دانشگاه
  • کنکور ارشد
  • کنکور دکتری
  • دبیرستان و کنکور
  • کنکور سراسری
  • آزمون های آزمایشی آلم
  • آزمون آزمایشی موسسات
  • المپیاد
  • مسابقات آمایشگاهی
  • آزمون علمی
  • اسلاید های آموزشی
  • حل المسائل
  • مشاوره
  • آموزشگاه آزاد
  • سایر
  • خبر های آموزشی
  • کتابخانه
  •  آشنايي مختصر با حکيم عمر خيام

    حکيم ابولفتح غياث الدين عمر ابن ابراهيم خيام يکي از چهرهاي درخشان علم و ادب ايران و از دانشمندان کم نظير اين سرزمين است که در دوره سلجوقيان ظهور نمود.

    برخي گفته اند زادگاه اين حکيم بزرگ شهر نيشابور و تاريخ تولدش در خدود 407 هجري و تاريخ وفاتش در سال 517 هجري قمري مي باشد و در جوار بقعه امام زاده محمد محروق در نزديکي نيشابور مدفون است.

    وي يکي از شاگردان با استعداد امام موفق و با حسن طوسي و حسن صباح همدرس بوده است که پرورش يافتگان اين معلم به مقام بلند مي رسيدند. و چون اين سه تن در ميان شاگردان امام موفق از استعداد بالايي برخوردار بوده اند پيش بيني مي کردند احتمالاً يکي از ايشان به مقام ديواني برسند بنابر همين اساس با هم عهد و پيمان مي بندند که هر يک به مقامي رسيدند ديگران را ياري دهند تا اينکه حسن طوسي در زمان سلطنت الب ارسلان سلجوقي به وزارت و صدارت مي رسد و از آنجا که آدمي فوق العاده با سياست و کياست بوده با تدابير وي پادشاه ايران در جنگ با روميان پيروز مي گردد و بدين جهت او را در تاريخ الب ارسلان رو مي خوانده اند و حسن طوسي با لقب خواجه نظام الملک با خدمات ارزنده اي که داشت در تاريخ ايران مشهور است.

    بعداً در زمان ملکشاه سلجوقي فرزند الب ارسلان فراغتي پيش آمده بود، حکيم عمر خيام و حسن صباح به اتفاق به ملاقات خواجه نطام المک بنا به عهد دوران شباب مي روند و خواجه نيز با بزرگواري ذاتي خويش به عهد خود وفا نموده و مقدم ايشان را گرامي داشته و به گرمي ميپذيرد، حسن صباح را يک کرسي از وزارت واگذار مي نمايد.

    اما از آنجا که حکيم عمر خيام اهل علم بود و در بيشتر علوم زمان خويش مانند ستاره شناسي و فلسفه و فقه و رياضيات زبردستي خاصي داشت چنانکه يکي از اعيان منجمان ملکشاه بود که به همراه هفت تن ديگر به تغيير و اصلاح تقويم معروف جلالي پرداخت و به ميل خود تن به کارهاي دولتي نداد و فقط از خواجه تقاضا کرد که مختصري براي او مقرر دارد و به همين اندازه اکتفا نمود و از علم به کار ديگر نپرداخت.

    آثار خيام

    1- اشعار عربي که چند قطعه بيشتر نيست.  2- رباعيات فارسي  3- رساله جبر و مقابله به عربي، خيام اولين کسي است که کتاب جبر و مقابله کامل را تدوين نمود و معادلات را طبقه بندي کرد و معادله درجه سوم را حل نمود و قاعدة بدست آوردن ضرائب بسط دو جمله اي را که امروز بنام اسحاق نيوتن کاشف جاذبه زمين معروف است کشف کرد و بيان نمود.  4-  رسالة في شرح اشکل من مصادرات کتاب اقليدس. 5- زيج ملکشاهي  6- مختصري در طبيعيات  7- صحيفه اي بزبان فارسي در کليات وجود  8- رساله اي بزبان فارسي در کليات وجود  9- رساله اي در کون و تکليف.  10- رساله اي در شناخت سيم و زر بنام: في الاحتيال المعرفه مقداري الذهب و الفصه في جسم مرکب منها.  11- رساله اي در صورت تضاد در جواب سه مسئله از حکمت  12- رساله لوازم الامکنه.   13- ترجمه فارسي خطبه ابن سينا از عربي.  14- قسمتي از مجموعه روضه الرضوان القلوب  که به کوشش کريستنسن کشف شده.   15- نوروز فارسي و عربي در وجود.   16- رساله نظام الملک راجع به حکومت  17- دو گفتار فارسي و عربي در وجود  18- دو رساله در سه مسئله از حکمت  19- رساله اي در علم اعلي و حکمت اولي

    پيش بيني خيام

    اين حکايت شيرين را نظامي عروضي که خود از معاصران حکيم خيام بوده در چهار مقاله آورده و چنين نوشته

    در سنه ست و خمس مائه بشهر بلخ در کوي برده فروشان در سراي امير سعده جره، خواجه امام عمر خيامي و خواجه مظفر اسفزاري نزول کرده بودند و من بدان خدمت پيوسته بودم. در ميان مجلس عشرت از حجه الحق عمر شنيدم که او گفت: گور من در موضعي باشد که هر بهاري شمال بر من گل مي افشان مي کند. مرا اين سخن مستحيل نمود و دانستم چنوئي گزافه نگويد. چون در سنه ثلثين به نيشابور رسيدم چهار سال بود تا آن بزرگ روي در نقاب خاک کشيده بود و عالم سفلي ازو يتيم مانده و او را بر من حق استادي بود. آدينه اي بزيارت او رفتم و يکي را با خودم ببردم که خاک او بمن نماند. مرا بگورستان حيره بيرون آورده و بر دست چپ گشتم، در پايين ديوار باغي خاک او ديدم نهاده و درختان امرود گلابي و زردآلو سر از باغ بيرون کرده و چندان برگ شکوفا بر خاک او ريخته که خاک او در زير گل پنهان بود و مرا ياد آن حکايت که  به شهر بلخ ازو شنيده بودم. گريه بر من افتاد که در بسيط عالم و اقطار ربع مسکون او را هيچ جاي نظيري نمي ديدم  ايزد تبارک و تعالي جاي او در جنان کناد. بمنه و کرمه.

    رباعيات خيام

    اينک که بطور اختصار با زندگي و مقام علمي اين دانشمند بزرگ آشنا شديم بجاست که نظر مرحوم فروغي « ذکاء الملک » را پيرامون فضائل علمي و رباعيات خيام در اين جا نقل کنيم:

    « جاي بسي تأسف است که هر چند خيام را اين رباعيات نامي ساخته اما مردم ما از عارف و عامي قدر او را ندانسته و تصوراتي دربارة او کرده اند که مي توان گفت مظلوم واقع شده است. عابدان و مقدسان خشک، کلمات او را کفر آميز دانسته، عامه مردم او را شرابخوار پنداشته و به اشعار او از نظر تحريض و ترغيب به ميخوارگي نگريسته اند و جماعتي به همين جهت و بنابراين که او را بي اعتقاد به مبدء و معاد فرض کرده اند هواخواه او شده اند. و مقدسين از آن رو مطعوتش شمرده اند... »


    تبلیغ
    تاریخ : سه شنبه 30 دي 1393 نویسنده : آلم |بازدید : 133
    ارسال نظر برای این مطلب

    قابل توجه کاربران عزیز :

    • کلیه فایل های سایت بدون پسورد می باشد، در صورتی که در این رابطه مشکل دارید به بخش راهنمای سایت مراجعه فرمائید
    • فایل های سایت در اکثر موارد با فرمت pdf می باشند که جهت کاهش حجم آنها را در winrar قرار داده ایم. برای دانلود نرم افزار های مذکور به بخش راهنمای سایت مراجعه شود


    نام
    ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
    وبسایت
    :):(;):D;)):X:?:P:*=((:O@};-:B/:):S
    نظر خصوصی
    مشخصات شما ذخیره شود ؟[حذف مشخصات] [شکلک ها]
    کد امنیتی
    مطالب پربازدید
    مطالب تصادفی
    مطالب پیشین
    adsadsadsصفر تا صد عربی کنکوراپ دیکشنری زبان خارجه